Flutningur á líflömbum

| .

Frestur til þess að sækja um leyfi til þess að flytja líflömb milli landssvæða samkvæmt reglugerð nr. 550/2008 rennur út 1. júlí. Sótt er um leyfi til líflambaflutnings rafrænt í Þjónustugátt Matvælastofnunar.
Vakin er athygli á því að á riðusvæðum þar sem riða hefur greinst undanfarin 20 ár er bannað að flytja lifandi fé á milli hjarða.

Rannsaka öndunarfæravandamál í sauðfé

| .

Matvælastofnun, Landbúnaðar­háskóli Íslands og Tilraunastöð HÍ í meinafræði að Keldum vinna nú að verkefni með það að markmiði að kortleggja öndunarfæravandamál í sauðfé um allt land og greina orsakir þeirra.
Á Bændatorginu og á Fjárvís er nú hægt að finna stutta könnun sem hefur það að markmiði að safna upplýsingum um hjarðir þar sem öndunarfæraeinkenni hafa verið vandamál. Matvælastofnun hvetur alla sauðfjárbændur til að taka þátt. Því fleiri sem taka þátt, því árangursríkari verður greining þessa mikilvæga heilsufarsvandamáls í sauðfjár­ræktinni.

Hósti í fé, og þá einkum haustlömbum og ásetnings­lömbum, er þekkt vandamál á Íslandi. Umfang og orsakir hósta hafa þó ekki verið skráð skipulega og ekki eru til yfirgripsmikil gögn sem nota má til þess að leggja mat á vandann. Þær rannsóknir sem hafa verið gerðar á öndunarfæraeinkennum hafa leitt í ljós að þau geti stafað af m.a. kregðubakteríum, lungapestarbakteríum, barkakýlis­bólgu og lungnaormum. Telja má líklegt að vandamálið sé alvarlegra á sumum búum en öðrum og jafnvel að ástæður geti verið fleiri en ein. Á þeim búum er mikilvægt að grípa til aðgerða gegn öndunarfærasjúkdómum. Til þess að geta unnið markvisst að slíkum aðgerðum þarf að kortleggja vandann og greina hvaða sýkingarvaldar og áhættuþættir koma fyrir á hverju búi fyrir sig. Stöndum saman vörð um velferð sauðfjár.

Óskað eftir undanþágu frá samkeppnislögum

| .

*Markaðsráð kindakjöts hefur óskað eftir undanþágu frá samkeppnislögum frá Samkeppniseftirlitinu.
*Undanþágan gerir Markaðsráði kindakjöt kleift að efna til samstarfs sláturleyfishafa um útflutningi og markaðssetningu á erlendum mörkuðum.
*Markmiðið er að vinna með hagkvæmari hætti að eflingu útflutnings og markaðsetningar kindakjöts á erlendum mörkuðum

Markaðsráð kindakjöts hefur leitað til Samkeppniseftirlitsins með ósk um undanþágu frá samkeppnislögum vegna samstarfs sláturleyfishafa á Íslandi um útflutning og markaðssetningu íslensks kindakjöts á erlendum mörkuðum. Með samstarfinu er markmiðið stuðla samhliða að betri nýtingu fjármuna og auknum árangri í útflutningi og markaðssetningu.

„Við erum að framleiða hágæða vörur við einstakar aðstæður. Við teljum að þessi sérstaða geti skapað mikil tækifæri til markaðssetningar kindakjöts á erlendum mörkum sé rétt staðið að málum. Það er hins vegar afar hörð samkeppni á þessum mörkuðum og því er nauðsynlegt þeir aðilar sem koma að þessum málum hér á landi geti snúið bökum saman til að auka líkur á árangri,“ segir Oddný Steina Valsdóttir formaður Markaðsráðs kindakjöts. „Sauðfjárbændur hafa þurft að taka á sig afurðarverðslækkanir á undanförnum árum. Með öflugra útflutningsstarfi er markmiðið að breyta þeirri þróun og auka stöðugleika í útflutningi.“

Harðnandi samkeppni kallar á samvinnu

Útflutningur á lambakjöti hefur hingað til verið á hendi hvers og eins sláturleyfishafa en öll markaðssetning erlendis hefur verið undir merkjum íslensks lambs. Fyrirtækin hafa hins vegar ekki hvert fyrir sig fjárhagslega burði til að standa að útflutningi með þeim hætti sem nauðsynlegt er í þeirri hörðu samkeppni sem er á stærri markaðssvæðum. Sameiginleg velta íslenskrar sauðfjárræktar er talin í milljörðum króna en stærstu framleiðslulönd sauðfjárafurða telja veltu sína í þúsundum milljarða. Að auki hafa framleiðendur mörgum þeirra landa gripið til víðtækrar samvinnu eða stofnunnar sameiginlegra markaðs- og útflutningsfyrirtækja fyrir heilu framleiðslugreinarnar. Því er mikilvægt að íslensk fyrirtæki geti sameinað krafta sína til þess að hægt sé að ná árangri.

Samstarfið byggir á því að Markaðsráð kindakjöts bjóði hverjum og einum sláturleyfishafa að taka þátt á grundvelli sérstaks samnings þar um. Í samningunum myndi felast að sláturleyfishafi skuldbindi sig til að flytja út tiltekinn hluta þess lambakjöts sem hann framleiðir á gildistíma undanþágunnar. Markaðsráð mun hafa yfirumsjón með útflutningnum og halda utan um þau gögn sem verkefninu tilheyra.

Samstarf tekur aðeins til útflutnings og markaðsstarfs

Ef af samstarfinu verður munu sláturleyfishafar láta Markaðsráði kindakjöts í té opinber gögn um viðskipti á erlendum mörkuðum, þ.e. afrit af reikningum, tollskýrslum og farmbréfum sem staðfesti að afurðir hafi farið úr landi. Markaðsráð myndi halda utan um gögnin og yrði enn fremur óheimilt að miðla þeim á milli sláturleyfishafa. Miðlun slíkra upplýsinga hvað innanlandsmarkað varðar yrði áfram með öllu óheimil.

Markaðsráð kindakjöts telur ekki að samstarfið sé til þess fallið að raska samkeppni hér á landi og falli í meginatriðum utan gildissviðs samkeppnislaga enda lýtur það ekki að neinu leyti að sölu eða markaðssetningu kindakjöts á Íslandi eða innlendri starfsemi sláturleyfishafa að öðru leyti. Ósk Markaðsráðs til Samkeppniseftirlitsins felur í sér undanþágu til 1. september 2019 og munu aðilar samstarfsins láta samstundis af samvinnunni þegar undanþágan rennur út. Við lok frestsins skal skila Samkeppniseftirlitinu greinargerð um framkvæmd samkomulagsins og hvernig því er lokið gagnvart aðilum þeim sem verkefnið lýtur að.

Sauðfé fer fækkandi

| .

Í nýjum tölum Búnaðar­stofu Matvæla­stofnunar kemur fram að ásett sauðfé í landinu á síðastliðnum vetri var 475.893 skepnur. Er þetta örlítil fjölgun frá fyrra ári en sýnir samt gríðarlega fækkun sauðfjárstofnsins á síðustu 35 árum.

Á árinu 1981 var sauðfé í landinu 794.097 skepnur, en fór síðan ört fækkandi fram til 1992 þegar talan var komin niður í 487.545. Þá varð lítils háttar aukning og fjölgaði sauðfé á tveim árum, eða til ársloka 1994 í 499.335 skepnur. Það er jafnframt mesti fjöldi sauðfjár í landinu allar götur síðan. Aðeins tvisvar sinnum hefur stofninn náð því að komast í 490.000 síðan 1994, en það var 1998 og 1999.

Í dag telst sauðféð í landinu eins og fyrr segir vera 475.893 skepnur. Þar af eru 377.861 ær. Hrútar og sauðir (geldir hrútar) eru 11.939. Þá eru lambgimbrar 77.636 talsins og lambhrútar eru 8.457.

bændablaðið á

Mesta sauðfjáreldið er á Norðurlandi

Langflest sauðfé er á Norðurlandi, eða 183.775 fjár og þar af er drjúgur hluti fjárins í Húnavatnssýslum. Þar á eftir kemur Suður- og Suðausturland, þ.e. frá Ölfusi og austur að Höfn í Hornafirði með 96.956 fjár. Vesturland fylgir þar fast á hælana með 91.703 skepnur.

Sauðfé hefur fækkað mikið á Vestfjörðum en þar eru nú samkvæmt tölum MAST 44.737 kindur. Á Austfjörðum hefur fækkun sauðfjár líka orðið mikil og eru þar nú 54.932 skepnur. Fæst er sauðfé þó á höfuðborgarsvæðinu þar sem einungis eru 2.989 fjár.

Aðeins 1,4 skepnur á íbúa

Á árinu 1981 voru 794.097 vetrarfóðraðar kindur í landinu, eða um 3,5 sauðkindur á hvern einasta landsmann. Á árinu 2016 var sauðfjárstofninn kominn í 475.893 skepnur, eða um 1,4 kindur á hvern íbúa.

Ljóst er að sauðfé hefur því fækkað gríðarlega á undanförnum áratugum eða um hartnær helming að höfðatölu fjárins og enn meira sem hlutfall af íbúafjölda.

 

Fréttin birtist fyrst í bændablaðinu 

Fleiri fréttir

Vinsælustu fréttirnar