Úrlausn fyrir sauðfjárbændur þolir enga bið

| .

Yfirlýsing frá Bændasamtökum Íslands og Landssamtökum sauðfjárbænda

Fulltrúar Landssamtaka sauðfjárbænda (LS) og Bændasamtaka Íslands (BÍ) hafa síðustu vikur og mánuði leitað lausna ásamt stjórnvöldum á aðsteðjandi rekstrarvanda sauðfjárbænda. Ekki þarf að fjölyrða um áhrif allt að 35% lækkunar á afurðaverði sem sláturleyfishafar kynntu bændum í ágústmánuði. Þau eru alvarleg og fjöldi bænda sér fram á verulega erfiðleika í sínum rekstri ef fram heldur sem horfir.
Þann 4. september síðastliðinn kynnti landbúnaðarráðherra tillögur um aðgerðir til að leysa vanda sauðfjárbænda. Samtök bænda lýstu því strax yfir að margt væri hægt að taka undir hjá ráðherra en tóku jafnframt skýrt fram að tillögurnar leystu ekki vandann að fullu.
Þriðjudaginn 19. september hafa Landssamtök sauðfjárbænda boðað til aukafundar þar sem til stendur að ræða tillögur ráðherra og álykta um framhaldið. Markmið fulltrúa bænda er að koma fram með lausnir sem taka á þeim bráðavanda sem stéttin stendur frammi fyrir.
Nýjustu vendingar í þjóðmálunum og sú staðreynd að núverandi ríkisstjórn Bjarna Benediktssonar er fallin setja málið í uppnám. Samtök bænda leggja þunga áherslu á að lausnum fyrir sauðfjárbændur verði ekki frestað. Málið þolir enga bið.
Það er mikilvægt að Alþingi setji málefni sauðfjárbænda á dagskrá svo fljótt sem unnt er og taki tillit til þeirra athugasemda sem bændur munu leggja fram við framlagðar tillögur fráfarandi landbúnaðarráðherra. Skjót og farsæl úrlausn mun eyða óvissu og tryggja að ekki verði hrun í stétt sauðfjárbænda.
Landssamtök sauðfjárbænda og Bændasamtök Íslands beina þeim skilaboðum til sinna félagsmanna að ekkert er í hendi um aðgerðir fyrr en Alþingi hefur tekið afstöðu til málsins. Forystufólk BÍ og LS rær að því öllum árum að ná farsælli lendingu með stjórnvöldum sem allra fyrst. Tilfinning þess er að víðtækur hljómgrunnur sé fyrir því í öllum stjórnmálaflokkum að bregðast við.

Birgðastaða við upphaf sláturtíðar

| .

Birgðir af kindakjöti síðasta árs þann 1. september 2017 voru 1.063 tonn.  Á sama tíma í fyrra voru brigðirnar 1.262 tonn. Birgðir við upphaf sláturtíðar eru því 16,6% minni á en í fyrra.*

Frá þessum birgðum munu dragast 500 til 600 tonn áður en nýtt kjöt kemur að fullu á markað en sala á innanlandsmarkaði er um 560 tonn á mánuði að meðaltali. Umframbirgðir af kjöti frá sláturtíðinni haustið 2016 verða því um 500 tonn þegar upp er staðið eða rétt tæplega eins mánaðar sala. Þessar birgðir eru um 5% af heildarframleiðslunni sem er um 10 þúsund tonn ári.

 

Erfiðar ytri aðstæður

Undanfarinn misseri hefur íslensk sauðfjárrækt tekist á við lokun Noregsmarkaðar, afleiðingar Úkraínudeilunnar, tæknilega lokun Rússlandsmarkaðar, fall breska pundsins vegna Brexit og hátt gengi íslensku krónunnar. Áætlað er að markaðir fyrir 1.500 til 2.000 tonn af kjöti hafi lokast eða laskast verulega.

Markaðsstarf skilar aukinni sölu innanlands

Sala innanlands jókst í fyrra um 331 tonn eða 5,2% Fyrstu átta mánuði þessa árs jókst innanlandssalan  um 369 tonn eða 9,6%. Samanlögð aukning á sölu innanlands er því um 700 tonn frá ársbyrjun 2016. Helstu ástæður þessa er markaðssetning gagnvart erlendum ferðamönnum með samstarfi við um 100 veitingastaði og öflugri herferð á samfélagsmiðlum.

Sérstakt markaðsátak hefur skilað árangri.

Aðgerðir sem gripið var til síðasta vetur í tengslum við sérstakt markaðsátak sem Alþingi lagði 100 milljóna króna aukafjárveitingu inn í hafa skilað sölu upp á um 850 tonn. Að auki hefur samstarfsverkefni í Japan skilað sér í um 170 tonna sölu og útlit er fyrir metár í sölu til Bandaríkjanna.

Áfram ástæða til aðgerða

Samanlagt nemur aukin innanlandssala, Japansverkefnið og sérstaka átaksverkefnið um 1.720 tonnum Þannig hefur því tekist með samstilltum aðgerðum að forða því að hér myndist verra ástand. Þrátt fyrir góðan árangur af markaðsstarfi og sérstökum aðgerðum sem gripið var til vegna erfiðra utanaðkomandi aðstæðna þarf enn að gera betur. Breska pundið er enn lágt, Rússlands- og Noregsmarkaðir enn lokaðir og gengi krónunnar enn hátt. Því er nauðsynlegt að halda áfram því árangursríka starfi sem unnið hefur verið á undanförnum misserum í samvinnu bænda, afurðastöðva, stjórnvalda og Icelandic lamb. 

 

*Leiðrétt er fyrir aukna framleiðslu í ágúst mánuði vegna meiri slátrunar fyrir Bandaríkjamarkað. Framleiðsla í ágúst 2016 var 104 tonn en 229 tonn í ágúst 2017.

Aukafundur LS verður haldinn 19. september

| .

Boðað er til aukafundar Landssamtaka sauðfjárbænda, 19. september nk. á ráðstefnusviði Hótel Sögu.

Á fundinum verður farið yfir tillögur að aðgerðum vegna erfiðrar stöðu í sauðfjárrækt.

Fundurinn verður settur kl. 11:00 og líkur klukkan 17:30.

Dagskrá verður kynnt síðar

Sauðfjárræktin og tillögur stjórnvalda

| .

Bændasamtök Íslands og Landssamtök sauðfjárbænda hafa sent frá sér svohljóðandi yfirlýsingu í kjölfar tillagna stjórnvalda til þess að mæta erfiðleikum í sauðfjárrækt:

„Í dag hefur sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra kynnt tillögur sínar um aðgerðir vegna yfirstandandi vanda í sauðfjárrækt. Ítarlega hefur verið fjallað um málið og orsakir þess undanfarna daga og vikur og skal það því ekki endurtekið hér. Bændur hafa jafnframt haldið fjölmenna opna fundi víða um land til að ræða málið í sínum hópi og við fulltrúa afurðastöðva.

Bændasamtök Íslands (BÍ) og Landssamtök sauðfjárbænda (LS) hafa átt í viðræðum við stjórnvöld síðan í mars þegar að ráðherra var fyrst gerð grein fyrir málinu. Viðræðurnar hafa gengið misjafnlega en samtalinu hefur þó alltaf verið haldið áfram.

Nú liggja fyrir tillögur ráðherra. Þær eru settar fram á ábyrgð ráðherra. Ekki er um að ræða samkomulag stjórnvalda og samtaka bænda. Tillögurnar verða teknar til umfjöllunar á vettvangi samtaka bænda, m.a. á aukafundi Landssamtaka sauðfjárbænda.

Hvað varðar efni tillagnanna þá telja BÍ og LS að í þeim sé vissulega margt sem hægt er að taka undir og mun verða sauðfjárbændum til aðstoðar, nú þegar þeir standa frammi fyrir þriðjungslækkun afurðaverðs. Hins vegar vantar þær aðgerðir sem taka á fyrirsjáanlegum birgðavanda eftir sláturtíðina, sem nú er hafin. Samtökin telja því að tillögurnar leysi ekki vandann að fullu þó þær séu í rétta átt.

Bændur hafa lagt fram tillögur til stjórnvalda sem miða að því að taka heildstætt á þeim vanda sem við blasir. Lykilatriði í þeim lausnum er að virkja tímabundnar aðgerðir til sveiflujöfnunar, svo sem að gera afurðastöðvum kleift að taka sameiginlega ábyrgð á útflutningi kindakjöts. Þær hugmyndir hafa ekki fengið brautargengi og staðan því óbreytt. Hættan er sú að þær aðgerðir sem landbúnaðarráðherra nú leggur til séu ekki nægar og verði aðeins til þess að draga ástandið á langinn.

Samkomulag er um að flýta endurskoðun sauðfjárhluta búvörusamninga og stefnt er að því að niðurstaða hennar liggi fyrir 1. apríl á næsta ári. Í þeirri vinnu þarf að ræða áfram þau mál sem ekki eru leyst og eins meta árangur af þeim aðgerðum sem ráðist verður í núna.“

Hér er tengill inn á fréttatilkynninguna

Fleiri fréttir

Vinsælustu fréttirnar